Leegstandsbelasting vanaf nu mogelijk
De Fiscale Verzamelwet 2026 is op 21 maart 2026 eindelijk in zijn geheel ingegaan. Deze Fiscale Verzamelwet was al grotendeels ingegaan op 1 januari 2026. De wet bevatte allerlei codificaties, zoals de goedkeuring in de uitzendregeling en het fiscale begrip ‘eigen woning’. En diverse wijzigingen op lijfrentegebied.
Er was nog één onderdeel dat om administratieve redenen niet was ingevoerd: een wijziging in de Gemeentewet, die belasting op leegstaande woningen mogelijk maakt. Vanaf 21 maart 2026 kunnen gemeenten dit wel in hun lokale wetgeving opnemen.
De wetswijziging houdt in dat het gemeenten is toegestaan om de eigenaar van een woning die langer dan 12 maanden leegstaat, een extra belasting op te leggen. De gemeente is niet verplicht dat te doen. De hoogte van die belasting mag de gemeente ook helemaal zelf bepalen.
Wetswijziging naar aanleiding van aangenomen amendement
Een aangenomen amendement van 23 september 2025 motiveert deze wijziging. Er staan 180.000 woningen leeg in Nederland, waarvan 60.000 meer dan een jaar. Dat wringt in de tijd van woningnood. In Vlaanderen bestaat al een dergelijke wet en die blijkt effectief. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) pleitte voor deze leegstandsbelasting.
De vraag is nu wat onder ‘leegstaand’ valt. Volgens art. 1, onder d van de Leegstandswet is dit “het niet of niet krachtens een zakelijk of persoonlijk recht in gebruik zijn alsmede een gebruik dat de kennelijke strekking heeft afbreuk te doen aan de werking van deze wet”.
Deze ruime definitie zou kunnen betekenen dat ook een woning die langer dan een jaar te koop staat onder de leegstandsbelasting kan vallen.
Voor jouw praktijk
Het wordt interessant om te zien welke gemeenten gebruik gaan maken van deze mogelijkheid in de Gemeentewet. En als ze dat doen: welke precieze voorwaarden ze daaraan verbinden. Onlangs luidde het Kadaster al de noodklok over het feit dat er 340.000 objecten (dus niet alleen woningen) in Nederland staan, waarvan niemand weet van wie die objecten zijn, omdat de eigenaar is overleden. Daarvan zijn de erfgenamen onbekend, of de erfenis is nog niet verdeeld. Er zijn 150.000 objecten die al langer dan 5 jaar op ‘eigenaar onbekend’ staan. Dan wordt het lastig om daar belasting op te heffen. Het Kadaster roept op tot herinvoering van wetgeving die onderhandse verklaringen van erfrecht geldig laat zijn.
Het wordt voor jouw praktijk mogelijk van belang, als de gemeenten waarin jij werkzaam bent, ook te koop staande woningen onder deze regeling laten vallen. Houd dus de gemeentelijke wetgeving hieromtrent in de gaten.