Woonlastenmonitor en Jaarverslag NHG

Cijfers van de Nationale Hypotheek Garantie bieden vaak mooie inzichten. In dit artikel combineren we twee publicaties van NHG: de Woonlastenmonitor en de Jaarcijfers 2025. We kijken vervolgens welke trends daarin te zien zijn en of daar conclusies uit te trekken zijn.

Woonlastenmonitor

Eind mei 2026 kwam NHG met de vijfde woonlastenmonitor. De eerste versie stamt uit mei 2024. De woonlastenmonitor verschijnt twee keer per jaar. In de meest recente versie wordt opnieuw gekeken naar hoe woningeigenaren hun woonlasten ervaren en welke zorgen er vooral leven. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de 1,4 miljoen huishoudens met een NHG-hypotheek, maar ook naar een brede steekproef van woningeigenaren met een gelijkmatige verdeling in Nederland.

We pikken een aantal opvallende uitkomsten uit de meest recente publicatie en vergelijken die met een jaar geleden:
·        64% van de woningbezitters heeft weinig tot geen moeite de woonlasten te betalen. Maar 36% dus wel: die geven aan net voldoende of zelfs onvoldoende inkomen te hebben om die maandlasten te betalen. Dit is een lichte stijging (+ 1%-punt) ten opzichte van een jaar geleden.
·        De groep die de maandlast als te hoog ervaart om te kunnen betalen, stijgt juist sterk: dat was een jaar geleden 6% en is nu 9%.
·        Dit lost men vooral op door minder uit te geven aan boodschappen en ‘leuke dingen’ (vakantie, horeca, etc).
·        Het percentage dat zegt ooit een betalingsachterstand gehad te hebben, is 7% (mei 2025: 6%).
·        Het aandeel woningeigenaren met stress over de financiële situatie is ook gestegen van 16% naar 18%.
·        Een jaar geleden werd nog niet specifiek gekeken naar zorgen over specifieke life-events (zoals werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, relatiebreuk).  In november 2025 zijn die wel voor het eerst meegenomen. De zorgen over dit soort events zijn ongeveer gelijk gebleven. In deze meest recente versie is voor het eerst ook het risico op overlijden meegenomen. Over de meeste risico’s maakt rond de 56% zich zorgen. Opvallend is dat ‘relatiebreuk’ slechts bij 43% gezien wordt als een financieel risico.
·        Wat verder opvalt, is dat het gevoel van financiële druk nu breder leeft: niet alleen onder mensen met een laag inkomen, maar ook middeninkomens en jonge woningeigenaren ervaren die nu.

Bovenstaande lijst lijkt reden tot grote zorg. Maar hoe woningeigenaren hun financiële huishouding ervaren, is niet hetzelfde als hoe die in de praktijk uitwerkt.

Bijvoorbeeld:
·        Het aandeel woningeigenaren dat een buffer van één maandinkomen of meer heeft, is vrijwel onveranderd: rond de 84,5%. 
·        De geconstateerde achterstanden op NHG-hypotheken daalt al jaren. De daling vlakt nu wel af, maar ligt dus wel op een historisch laag niveau. En dat terwijl de woonlasten zelf in de afgelopen 10 jaar sterk zijn gestegen.

Nieuw onderdeel

De Woonlastenmonitor is uitgebreid naar een verduurzamingswens of -voornemen. Daaruit blijkt dat 48% van de woningeigenaren van plan is binnen nu en twee jaar (verder) te verduurzamen. Het percentage ligt nog hoger bij mensen met een NHG-hypotheek of jongeren (tot 34 jaar). Van de mensen die geen verduurzamingsplannen hebben, geeft 41% aan dat de kosten daarvoor te hoog zijn. En 20% dat ze niet weten hoe lang het duurt voordat ze de kosten hebben terugverdiend. 

Jaarverslag NHG 2025

De alarmerende zorgen van huishoudens over betaalbaarheid van woonlasten, vertalen zich niet in cijfers. In 2025 waren er 26 verliesdeclaraties. Precies evenveel als in 2024. Daarvan waren er in 2025 ook nog 4 onterecht, waardoor slechts in 22 gevallen echt uitbetaald moest worden. Dit betekent niet dat minder mensen gedwongen waren hun huis te verkopen. Dat weet NHG niet altijd, omdat er pas een verliesdeclaratie wordt ingediend als de verkoopopbrengst lager is dan de schuld. Door de sterk gestegen huizenprijzen, is dat laatste erg zeldzaam. NHG heeft slechts € 700.000 moeten uitkeren, op een vermogen van ruim € 1,8 miljard.

In het jaarverslag staat één interessant verborgen onderwerp: NHG wilde een pilot starten om hypotheken te toetsen op Netto Besteedbaar Inkomen (NBI). Die pilot is uiteindelijk niet doorgezet, omdat er andere prioriteiten waren. SEH hoopt dat die pilot op enig moment toch doorgang vindt. Wij pleiten al lang voor hypotheekadvies op basis van netto inkomsten en uitgaven. Dat geeft een beter beeld van de betaalbaarheid, tegenover de theoretische haalbaarheid bij een toetsing op basis van bruto inkomsten en woonlasten.

Wat kan jij als SEH Erkend Financieel Adviseur met deze informatie?

Ratio en gevoel staan elkaar nog wel eens in de weg. Iemand kan zijn financiële zaken goed op orde hebben, maar zich toch grote zorgen maken. De woonlastenmonitor lijkt dit gegeven op verschillende onderdelen te onderschrijven.

Overigens blijkt ook uit onderzoek van Nibud (juni 2026) dat het aantal huishoudens dat zich zorgen maakt, sterk is toegenomen. Bijna 40% van de huishoudens geeft aan moeilijk rond te komen. Onder jongvolwassenen en huishoudens met lage inkomens liggen deze percentages ruim boven de 50%. In totaal maakt circa 1/3^e van alle huishoudens zich zorgen. Dat was vorig jaar nog 27%.

Uit de NHG-Woonlastenmonitor blijkt dat veel van de financiële stress bestaat uit een machteloos of moedeloos gevoel over de financiële situatie. Dit gevoel ontstaat mede door een gebrek aan overzicht of voorspelbaarheid in de financiële situatie. Juist daarin kun jij een rol spelen: zet voor de klant met zorgen eens alles goed op een rijtje. Misschien neemt dat al een deel van de zorgen weg. Maar constateer ook eerlijk wanneer er een problematische situatie is. En zoek daar een passende oplossing voor.

Overigens geldt het omgekeerde ook: van alle mensen die samen met een partner een woning hebben, denkt 59% dat het geen probleem is om de woonlasten zelf te betalen. Wellicht gaan ze daarbij uit van de huidige woonlasten, terwijl die (na uitkoop) vaak veel hoger zijn. Het is de vraag of de gemiddelde klantperceptie klopt: vaak blijkt betaalbaarheid van woonlasten na een relatiebreuk wel een probleem. Ook dat is dus een punt waar je al bij de aanvraag van een hypothecair krediet rekening mee moet houden: schets een beeld van de situatie na een relatiebreuk.

Tot slot nog een mooi haakje naar het nieuwe onderdeel verduurzaming: veel mensen die dit niet willen, vinden het te duur. Verwijs dan naar het onderzoek waarover we eerder schreven: verduurzaming loont op meerdere fronten!